نکات مهم مطالعه
بیش از آنکه شروع به مطالعه نمایید باید توجه داشته باشید که با لحاظ کردن برخی از نکات به ظاهر ساده اما در واقع بسیار تأثیرگذار، هم کیفیت مطالعه خود را افزایش دهید و هم بتوانید کم کم ساعات مطالعۀ خود را افزایش دهید.
هوا و نور: نسبت به تهویۀ مناسب اتاق دقت کافی داشته باشید. تنفس در اتاق در بسته که به اندازۀ کفایت و با کیفیت مناسب وجود ندارد مطمئنا درست نخواهد بود. کمبود و یا عدم وجود مقدار استاندارد هر یک از این عوامل کلیدی، ضمن ایجاد خستگی زودرس، گاهاً منجر به ایجاد بیماری، ضعف بدن و نیز چشم ها خواهد شد و در نهایت باعث می گردد که به بازدهی مناسب مطالعه دست پیدا نکنیم. تنفس نامنظم باعث کاهش اکسیژن خون و ایحاد حالت خواب آلودگی می شود و در نتیجه از آمادگی ذهنی برای مطالعه می کاهد.
جهت تابش نور: هنگام نگارش جهت تابش نور با از سمت چپ، بالا و با زاویۀ تقریبی ۴۵ درجه به کتاب باشد. تابش مستقیم نور مطالعه به چشمان موجب خستگی و ضعیفی چشمان می گردد. بنابراین در صورتی که در اتاق مطالعه خود به طور مداوم و بعد از گذشت زمان کوتاهی از شروع مطالعه احساس خستگی نمودید حتماً نسبت به تنظیم شرایط محل مطالعه و نیز تغذیۀ مناسب توجه داشته باشید. فاصله مناسب چشم ها تا کاغذ یا کتاب ۳۰ سانتیمتر است و چشم سالم از این فاصله قادر به تشخیص کلمات می باشد. در غیر این صورت باید به چشم پزشک مراجعه کرد. نور لامپ های مهتابی به علت داشتن نوسان چندان مناسب نیست و بهتر است به جای استفاده از یک منبع نوری از چند منبع نوری استفاده شود. فراهم کردن نور کافی از مهمترین نکات در حین مطالعه بوده که در هنگام شب از اهمیت بالاتری برخوردار است. البته توصیه می گردد در صورتی که پنجرۀ اتاق شما در روز نور کافی را تأمین می کند، استفاده از نور طبیعی به جای نور مصنوعی از ارجحیت بیشتری برخوردار است.
استراحت بین مطالعه: برای هر ساعت مطالعه ۱۰ الی ۱۵ دقیقه استراحت مفید لازم است. این استراحت برای مغز و چشمها لازم است. البته توجه نمایید در زمان استراحت ۱۵ دقیقه ای، سرگرمی با گوشی های موبایل و بازی های کامپیوتری و مانند آن، استراحت محسوب نشده و موجب خستگی بیشتر و عدم اختصاص زمان لازم به چشمان برای استراحت و بازیابی توان مجدد می گردد. در مورد وضعیت نشستن در زمان مطالعه باید دقت داشت که مطالعه در حال دراز کشیدن چندان مناسب نبوده و ستون فقرات باید در وضعیت راست قرار گیرد.
راه رفتن هنگام مطالعه: حرکت در حین مطالعه، به دلیل تکان خوردن و تغییر دائمی فاصلۀ چشم ها تا کتاب باعث خستگی و ضعف چشم ها می شود. اگر چه برخی از دانش آموزان، به راه رفتن و حرکت در حین مطالعه عادت نموده اند اما باید توجه نمود که راه رفتن بیش از اندازه به دنبال خستگی عمومی بدن ممکن است زمان مطالعۀ شما را کوتاه تر نماید.
نظم در تعیین زمان های مطالعه و برنامه ریزی به این منظور: این مطلب شاید چندان برای بسیاری از دانش آموزان مطرح و مهم نباشد. اما تنظیم ساعات برنامه ریزی در اوقات خاصی از روز یا مدت زمان اختصاصی برای مطالعه، بسیار مهم است. زیرا این موضوع می تواند با تنظیم ساعات بیولوژیک دقیق بدن همراه شده و نتیجه بهتری را بدست دهد.
مطالعه بعد از صرف غذا: مطمئناً همگی احساس خواب آلودگی بعد از خوردن غذا به خصوص در ساعات نیمۀ روز را تجربه نموده اید. این به دلیل هجوم جریان خون به سمت معده بعد از غذا و کاهش آن در مغز است که ایجاد خواب آلودگی می کند. بهتر است استراحت مورد نیاز خود را به ساعات بعد از غذا منتقل نموده تا شروع زمان مطالعۀ ساعات بعد از ظهر همراه با آمادگی کامل بدن و عدم خستگی ذهنی شما باشد.
آرامش ذهن و تمرکز: در هنگام مطالعه اضطراب و ناراحتی باعث از بین رفتن تمرکز حواس می گردد و حافظۀ فرد را در مقایسه با سایرین به طور معنی داری کاهش می دهد. بنابراین در صورتی که دچار این حالت و اضطراب ناشی از هر گونه مشکل یا مسئلۀ خاصی هستید، برای دقایقی خواندن و مطالعه را رها نمایید. اول بر مسئله پیش آمده متمرکز شوید و به این فکر کنید که این مسئله تا چه اندازه مهم است، چه راه حل هایی دارد. آنها را یادداشت کنید تا ذهن شما از درگیری بیش از اندازه با آن مسئله رهایی یابد و احیاناً اگر به راه حلی دست نیافتید لازم است به این موضوع متمرکز شوید که توکل به خدا راه حل تمامی مشکلات بوده و توکل به او شما را از هرگونه ناراحتی رهایی می بخشد و آرامش قلبی را برای شما به ارمغان خواهد آورد. حتی خواندن نماز بیشتر توصیه می شود. با این تجدید قوا و آرامش ذهنی، مجدداً مطالعه را آغاز نمایید و بدانید که در مسیر زندگی این آدم های سخت هستند که می مانند نه روزهای سخت.
ورزش: اختصاص زمان زیاد به مطالعه و افزایش زمان نشستن های طولانی خود عاملی است که کیفیت مطالعه را کاهش می دهد. برنامه ریزی کنید از سلامت بدن خود غفلت نکنید. کیفیت و کارایی مطالعه بستگی به سلامت بدن، آمادگی ذهن و عدم حواس پرتی و قوای جسمی دارد. با انجام حرکات ورزشی روزانه در صبحگاه، حتماً این نیاز اساسی سلامتی خود را مد نظر قرار دهید.
